U bent hier: Home / Publicaties / Diversen / De Oude Abdij van Drongen

De Oude Abdij van Drongen



Onder redactie van Johan Decavele, Jan De Maeyer, Patricia Quaghebeur en Paul Trio

KADOC-Diversen 43


Weinig religieuze sites in Vlaanderen kunnen op een zo lange en unieke, maar ook complexe geschiedenis terugblikken als de Oude Abdij van Drongen. Allicht schuilt daarin de reden waarom er tot op heden weinig studies over de abdij verschenen. Deze publicatie tracht daar wat aan te doen.

Door in de complexe overleveringsgeschiedenis waarheid van legende te scheiden, beschrijft dit boek voor het eerst de oorsprong van de abdij als grafelijk kapittel van seculiere kanunniken (10de eeuw). Veel scherper dan de vroegere literatuur blijkt de centrale rol van de edelman Iwein van Aalst bij de omvorming van dit kapittel tot norbertijnenabdij (1136/1138). Nieuw zijn de synthetische bijdragen over de bouwgeschiedenis, het boekenbezit en het materiële draagvlak van de abdij, waaronder het grondbezit. In 1797 werd de norbertijnenabdij opgeheven en door Lieven Bauwens omgevormd tot een textielfabriek. Kort na de Franse revolutie, in 1837, verwierven de Belgische jezuïeten het gebouwencomplex, dat ze uitbouwden tot een vormingshuis van de eigen orde en een retraitecentrum, waar voor het eerste retraites aan leken werden gegeven.

De recente geschiedenis laat zien hoe de Oude Abdij in een veranderend kerklandschap haar religieuze identiteit heeft hervonden. Vandaag herbergt zij het ignatiaans centrum voor spiritualiteit, drie gezinnen, een kleine jezuïetencommunauteit en een tehuis voor bejaarde jezuïeten.

Few religious sites in Flanders can look back on a history as long, unique and complex as that of the Old Abbey of Drongen (near Ghent). On the occasion of the abbey’s designation as a protected monument in 1998 the idea was conceived of carrying out a study of its eleven-century history. From 915 a community of secular canons was established in Drongen. In 1136 this chapter was converted into an abbey of Norbertine canons. Drongen was a rather medium-sized abbey in the Flemish conventual landscape, with about 20 canons and a limited financial scope. In the cultural sphere also, Drongen remained in the shadow of the Brabant Norbertine abbeys.

After the dissolution of the abbey, the expulsion of the canons and the systematic destruction of the abbey’s buildings by the Calvinists in 1578-1579, the canons lived for more than a century in their refuge within the town walls of Ghent. In 1698 they returned to their reconstructed abbey in Drongen. On 1 January 1797 the canons were driven out of their abbey by the civil commissars of the French Republic. The buildings and surrounding lands were confiscated and sold off in lots. From 1797 until 1822 they were in the hands of the ambitious Ghent businessman, Lieven Bauwens, who set up a cotton spinning mill in the abbey.

After the construction of the new Belgian state the abbey was bought by the Jesuits in order to house their expanding novitiate. At the end of the sixties the centre of Jesuit formation was closed and evolved into a community for aging Jesuits. Until ca. 1965 Drongen also enjoyed a good reputation as a retreat centre for secular priests, regulars and laity. In the 1990s it was turned into a multipurpose centre for Christian and Ignatian spirituality, a house of formation and a place offering a wide range of activities relating to the interaction between religion and art.

The study adopts a multidisciplinary approach. It develops new insights into the history of the abbey’s founding and of its institutional development. The book also includes in –depth contribiutions on the history of the building and on the abbey’s books, as well as an examination of the abbey’s territorial possessions and material support. The whole story of Drongen as a site for a factory, a Jesuit residence and a retreat centre is almost completely new.


Inhoud

Woord vooraf
Jos Alaerts S.J. en Dirk Boone

Algemene Inleiding
Johan Decavele, Jan De Maeyer, Patricia Quaghebeur en Paul Trio

Deel 1. De religieuze gemeenschap in de middeleeuwen ca. 915 – ca. 1580

Een grafelijke stichting van seculiere kanunniken vóór 915 tot aan de omvorming tot norbertijnenabdij in 1138
Brigitte Meijns

Een middelgrote norbertijnengemeenschap in de Gentse marge 1136/8 - ca.1580
Paul Trio

Bouwstenen voor de middeleeuwse architectuurgeschiedenis
Thomas Coomans

Archeologische opgravingen op de site van de voormalige abdij- en parochiekerk
Guido-Jan Bral

Het parochiebezit: financieel gewin versus zielzorg
Marc Carnier

Deel 2. Reformatorische troebelen en katholieke herleving 1566 - 1797

In de maalstroom van het opkomende protestantisme en de Nederlandse Opstand 1566-1584
Johan Decavele

Kloosterleven en parochiezorg in het teken van de katholieke hervorming 1584-1797
Eddy Put

Als een feniks uit zijn puin herrezen: een architectuurhistorische benadering
Halewijn Missiaen

Deel 3. De ‘rijkdom’ der kanunniken ca. 915 - 1797

Het domein als bestaanszekerheid: verwerving en beheer van het patrimonium
Hanne Van Herck

De bibliotheek en het intellectuele leven
Martine De Reu

Het kunstpatrimonium
Luc Robijns

Deel 4. Geseculariseerd: van fiere abdij tot grauw fabrieksgebouw 1796 - 1837

Een revolutionaire tijd: opheffing, confiscatie en openbare verkoop ca. 1783 - ca. 1798
Stefan Van Lani

In handen van ambitieuze ondernemers: de abdij als fabriek 1798-1822/1850
Maria De Waele

Deel 5: Jezuïetenhuis vanaf 1837

Het rijke roomse jezuïetenleven. De Oude Abdij als vormingshuis van de Societas Jesu, 1837-1968
Christian de Borchgrave & Leo Kenis

"L'Ecole du Grand Chrétien". Een bekend retraitehuis ca. 1840 - ca. 1965
Kristien Suenens m.m.v. Jan De Maeyer

De grafkapel van pater Adolphe Petit
Patrik Jaspers

De stapsgewijze ontwikkeling van het gebouwencomplex in de lange negentiende eeuw
Thomas Coomans & Rie Vermeiren

Jezuïetencommunauteit en bezinningscentrum: een dubbele evolutie ca. 1960 - ca. 1988
Kristien Suenens m.m.v. Patricia Quaghebeur

De Oude Abdij op nieuwe wegen vanaf ca. 1988
Dirk Boone

Résumé / Summary

Bijlagen

Catalogus van het kunstpatrimonium
Luc Robijns

Een piëta uit het atelier van Rogier van der Weyden
Bart Fransen

Bezittingen van de abdij, 1138-1797
Hanne Van Herck

Lijst van abten, 1136-1797
Paul Trio & Eddy Put

Oversten van het jezuïetenhuis, 1837-2006
Christian de Borchgrave

Aantal intredes en inwoners in het jezuïetenhuis, 1837-1967
Christian de Borchgrave

Bibliografie

Indices


Technische gegevens

Aantal pagina’s: ca. 528
Formaat: 22,5 x 28 cm
Kleurendruk, harde kaft
Realisatie: KADOC-K.U.Leuven
Vormgeving: Johan Mahieu (zoeck), Brugge
Drukkerij: De Windroos, Beernem
Boekbinderij: Scheerders van Kerchove NV, Sint-Niklaas
Uitgever: Oude Abdij van Drongen vzw i.s.m. KADOC-K.U.Leuven
ISBN: 9078192046


Uitverkocht