U bent hier: Home / Tentoonstellingen

Tentoonstellingen

Curiouser and Curiouser. De magie van spiegelende cilinders

17 februari - 19 maart 2017

Aan spiegels werd altijd al een magische kracht toegeschreven, ook vandaag nog. Wie daaraan twijfelt, bezoekt het best de tentoonstelling Curiouser & Curiouser. De magie van spiegelende cilinders, die tot 19 maart in de KADOC-kapel te zien en zelfs te horen zal zijn. Ze is het praktische luik van de openbare verdediging van het doctoraatsonderzoek in de kunsten van Rudi Knoops “Cylindrical Anamorphosis. Thaumaturgical origins and contemporary workings”.

In zijn doctoraatsonderzoek focust Rudi op cilindrische anamorfose, een analoge mediatechnologie ontstaan in een zeventiende-eeuwse context van natuurlijke en artificiële magie. Die maakt het mogelijk een extreem vervormd beeld in correcte proporties te observeren met behulp van een cilindrische spiegel. Rudi ging na wat het hergebruik van die oude analoge technologie in een digitale context betekent voor de ervaring van de hedendaagse toeschouwer. Ook nu blijkt de magie van cilindrische anamorfose een zeer sterke aantrekkingskracht uit te oefenen. De installaties Mirror Mirror (2014) en Speculum Musurgica (2015) laten de bezoeker die magie aan den lijve ervaren.

In Mirror Mirror (2014) gaat de bezoeker in dialoog met het eigen spiegelbeeld. Er klopt echter iets niet. De wetten van de reflectie lijken niet helemaal te werken zoals het hoort. De interactie roept vragen op over de technische configuratie van de installatie en over de representatie van het spiegelbeeld. Daarnaast stelt Mirror Mirror als quasi-onmogelijke spiegelconstructie tegelijk onze perceptie in vraag.

Speculum Musurgica (2015) brengt enkele zevenstemmige composities, opgetekend in de boeken van Petrus Alamire (1470-1536), visueel en auditief tot leven. Voor de uitvoering van deze parels van de renaissancepolyfonie tekenden Paul Van Nevel en het Huelgas Ensemble. De grote ruimtelijke installatie multipliceert het gebruik van cilindrische anamorfose: elk van de zeven anamorfosen toont één van de uitvoerders, diens stem klinkt uit een luidspreker bij de cilindrische spiegel. Bij het binnenstappen in Speculum Musurgica omringen de klanken de bezoeker op zeer indringende wijze. Ze blijken individuele stemmen die elk op zich benaderbaar zijn. Naast de stem is er ook het dubbelbeeld van de uitvoerder: een bijna cirkelvormig uitgerekte projectie, met daaronder de reflectie in de cilindrische spiegel.

De magische kracht van de spiegel om een gereconstrueerd beeld te genereren, blijkt ook in een hedendaagse digitale mediacontext een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit te oefenen. De gereflecteerde beelden van de zangers, als van geesten gevangen in de cilindrische spiegels, hebben een sterke illusie van driedimensionaliteit. Ze lijken zich, door de wetten van de reflectie, te richten tot de bezoeker tijdens diens exploratie van de installatie en versterken zo de indruk een bevoorrechte positie in te nemen tussen de musicerende uitvoerders. De beleving van de muziek wordt door die mysterieuze magische werking van cilindrische anamorfose zeer indringend en persoonlijk. En dat is ook het kernconcept van de installatie.

Na de première van Speculum Musurgica in 2015 in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen biedt nu de Onze-Lieve-Vrouw ter Koortskapel van KADOC plaats aan de installatie. Voor het motet Memorare Mater Christi van Matthaeus Pipelare (ca.1450-ca.1515) – één van de zevenstemmige composities – met als thema de Zeven Smarten van Maria is er waarschijnlijk geen betere locatie te bedenken.

De tentoonstelling is geopend van maandag tot vrijdag (10 u.-17 u.) en op zondag (13 u.-17 u.).

   

Diamond Barway. Adivasi Christians in India. Foto's van Sander Buyck

17/02 - 17/04/2017

Moorslede: 17 februari - 17 april 2017

Barway is de naam van een regio in de Indiase deelstaat Jharkhand. Omdat er ooit diamant gevonden zou zijn, wordt ze ook wel Diamond Barway genoemd. Er wonen vooral Adivasi of Tribals: etnische groepen die beschouwd worden als nazaten van de oorspronkelijke bevolking van India. De Adivasi leefden lange tijd geïsoleerd van de politieke machthebbers, maar de laatste eeuwen komen ze steeds meer onder druk te staan. Onder de Britten hadden zij problemen rond landeigendom en tegenwoordig is hun woongebied begeerd voor zijn bodemrijkdom.

Sinds de negentiende eeuw staan sommige Adivasi-groepen open voor het christendom. Niet alleen geloofden zij traditioneel reeds in één godheid (zoals christenen, in tegenstelling tot hindoes), maar bovendien werden ze door missionarissen gesteund in hun verzet tegen de lokale grootgrondbezitters. Ook Vlaamse paters trokken naar India. De bekendste is ongetwijfeld Constant Lievens (1856-1893), die tussen 1885 en 1892 actief was in de streek.

Meer dan 120 jaren later heeft de Gentse fotograaf, en winnaar van de Provinciale Prijs Beeldende Kunsten 2013, Sander Buyck de laatste tocht van Lievens overgedaan. In 2015 reisde hij enkele keren door Diamond Barway, waar hij werd toegelaten in lokale gemeenschappen en allerlei dagelijkse taferelen kon vastleggen. Het resultaat is een fotoreeks over Adivasi-gemeenschappen die proberen te overleven tussen traditie en moderniteit. We zien de eenvoudige woningen, de dagelijkse routine, de markt als bruisend centrum. We zien mannen op jacht gaan, meer om een traditie in ere te houden dan om prooien te vangen. Daarnaast zijn we getuige van de sporen die Lievens in Diamond Barway heeft achtergelaten. Zijn aanwezigheid wordt in herinnering gebracht in de vorm van materieel erfgoed, maar ook door een reeks massavieringen op plaatsen waar Lievens grote groepen Adivasi heeft gedoopt of een mirakel zou hebben verricht.

Deze tentoonstelling liep van 3 juni tot 28 augustus 2016 in de KADOC-kapel en van 10 september tot 4 december 2016 in de Sint-Niklaaskerk in Gent. Naar aanleiding van de tentoonstelling verscheen de gelijknamige publicatie.

Sint-Martinuskerk, Kerkstraat, Moorslede
Iedere dag vrij toegankelijk van 8.00-17.00 u.

Organisatie: KADOC, India House Leuven, stad Leuven, stad Gent en gemeente Moorslede.
Met dank aan de provincie Oost-Vlaanderen en de Erfoedcel TERF.