KAPELLEN, KAPELLETJES, GROTTEN, KRUISEN, NISJES EN ANDERE VORMEN VAN VOLKSDEVOTIE IN VLAANDEREN
Verzameling Dries Clauwaert en Marieke Van Heukelom

Hier vindt u de verzameling foto's van Dries Clauwaert en Marieke Van Heukelom. Ze is geordend per provincie. Klik op de kaart voor een volledig overzicht van de kapelletjes.

Toelichting van de verzamelaars

Het is in de eerste plaats de bedoeling alle "«officiële" kapellen, kapelletjes, grotten, kruisen en andere vormen van volksdevotie in Vlaanderen die als dusdanig op de topografische kaarten met het overeengekomen teken zijn aangeduid te inventariseren.
Daarnaast brengen wij ook alle "toevallige" kapelletjes in kaart die wij op onze tochten ontdekken, meestal boomkapelletjes, gevelnisjes of heiligenbeelden in kloostertuinen en Mariaparken. Het zou echter onbegonnen werk zijn al deze private kapelletjes, soms ware juweeltjes, op te sporen en dus zullen wij zeker geen aanspraak maken op volledigheid.

Ook sommige "officiële" op de kaarten vermelde kapelletjes zijn voor ons soms onbereikbaar als ze gelegen zijn binnen privé-eigendommen (niet zelden van groot-grondbezitters, kloosters, militaire of koninklijke domeinen). Dergelijke kapellen of kapelletjes hebben trouwens meestal maar weinig te maken met ‘Volksdevotie’.
Worden niet in onze reeks opgenomen: kathedralen, basilieken, dorps- en parochiekerken en evenmin de stereotype gevelkapelletjes die bij bijzondere gelegenheden (b.v. Mariajaar) massaal werden verkocht en in heel Vlaanderen nog steeds talrijk te zien zijn.

Op onze zoektochten maken wij gebruik van de topografische kaarten van het Nationaal Geografisch Instituut (Abdij ter Kameren 13 te Brussel) op schaal 1/25.000 of 1/20.000 voor het bepalen van de coördinaten (plaatsbepaling met een foutmarge van maximum 50m) en van de stratenatlas per provincie uitgegeven door de Standaard Uitgeverij. Hoe nauwkeurig de topografische kaarten ook worden gemaakt, ze zijn steeds het resultaat van momentopnamen. Zo verlopen er verscheidene jaren tussen de eerste luchtopnamen, de plaatselijke vaststellingen en de uiteindelijke uitgiftedatum waarbij zich ondertussen op het terrein reeds heel wat, zij het minieme wijzigingen kunnen voordoen. Kapelletjes worden soms afgebroken, verplaatst of later heropgebouwd tengevolge van wegeniswerken. En er worden zelfs nog vrij regelmatig nieuwe kapelletjes opgericht.

Van april 1998 tot augustus 1999 werd van elk kapelletje een dia gemaakt met een eenogige reflexcamera. Vanaf september 1999 werd gebruik gemaakt van een digitale videocamera. De beeldresolutie bedraagt 640x480 pixels.

Wij klasseren onze kapelletjes per gemeente. Daar waar wij nog konden gebruik maken van oude kaarten met de gemeentegrenzen van vóór de fusies in 1977 wordt naast de naam van de huidige grote gemeente ook de naam van de voormalige gemeente opgegeven. Op de nieuwe kaarten worden alleen nog maar de grenzen van de grote gemeenten weergegeven zodat het praktisch onmogelijk is de grenzen van de vroegere gemeenten juist te situeren. Om vergissingen te vermijden wordt dan ook meestal alleen nog maar de naam van de grote gemeente vermeld.

U vindt deze gegevens ook op http://www.kapelletjesinvlaanderen.be/

Dries Clauwaert  en  Marieke Van Heukelom