U bent hier: Home

KADOC-e-Nieuwsbrief

2017, 1

  • KADOC in 2017. Onze plannen
  • Seksueel kindermisbruik in de Kerk. Themanummer van Trajecta
  • Ontmoeting met herinneringen. Gespreksdoos en kaartspel
  • Het einde van Utopia. Nog tot 17 januari

KADOC in 2017. Onze plannen

KADOC in 2017. Onze plannen

Nieuwjaarswens uit ‘Ons Parochieblad, 1/1/1950 (parochie H. Familie, Kronenburg-Deurne)

Alle medewerkers van KADOC wensen u een bijzonder mooi en vreugdevol 2017. Misschien kan KADOC daaraan zelfs in bescheiden mate bijdragen met zijn plannen voor het nieuwe jaar. We schetsen hier enkele krachtlijnen.

Belangrijke nieuwe erfgoedgehelen – archief, beeldarchief en/of bibliotheek – zullen worden ontsloten, zoals die van de Belgische conventuelen, de ursulinen van Namen, de Nederlandse jezuïeten, de KAJ, VKAJ en de Kajottersbeweging, de glazenier Eugeen Yoors, het atelier Ganton en de collectie Top. Ook gaan we verder met de digitalisering van (bedreigde) erfgoedbestand(del)en, onder meer van de parochiebladen Kerk en Leven, die u online zal kunnen raadplegen.

Er staan verschillende internationale onderzoeksbijeenkomsten op stapel, onder meer over elites en vrije tijd in de negentiende eeuw en over de socio-politieke impact van het neothomisme. Verder blijven we diverse publicaties uitgeven, zoals over ‘Gothic Revival Worldwide’, moderne kerken in de Euregio Maas-Rijn en de geschiedenis van de sociale zekerheid voor zelfstandigen in België. Ook zetten we onze pandgangen en kapel open voor enkele tentoonstellingen, onder meer het kunstproject El Camino en De zoeaven. En we zijn dit jaar opnieuw te gast in het Caermersklooster met een tentoonstelling over armoede in historisch perspectief.

En last but not least liggen er enkele belangrijke beleidsmatige ontwikkelingen in het verschiet: het centrum krijgt in het najaar een nieuwe directeur en voorzitter en de wetenschappelijke commissie wordt vernieuwd.

Over dit alles berichten wij u graag verder in onze e-nieuwsbrief, die u maandelijks in uw mailbox ontvangt. Meer uitgebreide artikels kunt u lezen in onze driemaandelijkse papieren nieuwsbrief. Deze wordt u opgestuurd op eenvoudige vraag.

Seksueel kindermisbruik in de Kerk. Themanummer van "Trajecta"

Seksueel kindermisbruik in de Kerk. Themanummer van "Trajecta"

Het nieuwe nummer van "Trajecta", met een cover van Koenraad Tinel

Het recente nummer van het tijdschrift Trajecta. Religie, Cultuur en Samenleving in de Nederlanden gaat in op een thema dat we ongewenst religieus erfgoed mogen noemen. Het biedt een tussentijdse balans van het historisch onderzoek naar seksueel misbruik van minderjarigen in de rooms-katholieke kerk in België, Nederland en Duitsland. Het focust daarbij op twee vraagstukken: de rol van de media in wat internationaal als ‘sexual abuse crisis’ te boek staat en de respons van kerk en civiele overheid op die crisis. De auteurs richten zich vanuit historisch perspectief vooral op de omgang met juridisch verjaarde gevallen en niet op het beleid t.o.v. van schadevergoeding of preventie.

Incidenten en effectief misbruik deden zich meestal voor in de context van opvoeding en onderwijs. Daarom wordt in dit themanummer ook ingegaan op de ambiguïteit van de katholieke pedagogiek die vanaf de negentiende eeuw tot midden de jaren 1950 binnen katholieke opvoedings- en onderwijsinstellingen een dominante positie bekleedde. Die zette in zekere zin de deur open voor het misbruik.  

Duitsland, Nederland en België vormen voorlopig de ‘achterhoede’ in de golf van aandacht voor seksueel misbruik van jongeren in de kerk. De auteurs hopen dat dit themanummer ertoe kan bijdragen dat er ook internationaal vergelijkend onderzoek wordt opgezet met als vertrekpunt de kwetsbaarheid van kinderen als historische actoren en met aandacht voor de internationale transfer van pedagogische ideeën van vaak internationale spelers als onderwijscongregaties.

Ontmoeting met herinneringen. Gespreksdoos en kaartspel

Het einde van het jaar is dé periode om terug te blikken – op het voorbije jaar, maar in familieverband vaak ook op langer geleden. We mijmeren bij de herinneringen aan de tijd dat de kinderen nog klein waren. De versjes van oude nieuwjaarsbrieven, gegrift in het geheugen, geven warmte. Die hilarische anekdote vanop school doet iedereen lachen en de glazen vollopen.

Gezamenlijk (positieve) herinneringen ophalen ervaren we als een aangename bezigheid. Dat is ook de reden waarom in de ouderenzorg regelmatig ‘herinneringsactiviteiten’ worden opgezet. Die stimuleren bovendien het geheugen en blijken bij te dragen tot het welbevinden van de deelnemers. Het is duidelijk dat de zorg- en de erfgoedsector op dat vlak de handen in elkaar kunnen slaan.

Onder de noemer ‘Ontmoeting met herinneringen’ ontwikkelden KADOC en Samana, het vroegere Ziekenzorg, een aanbod waarin erfgoed wordt ingezet voor senioren die niet in een woonzorgcentrum verblijven. Met de gespreksdoos kan een groepsactiviteit worden georganiseerd, waarbij de deelnemers kunnen kiezen uit een van deze vier thema’s: In en om het huis, Kindertijd, Schooltijd en Grote (en kleine) momenten. De doos bevat per thema foto’s, prenten en filmmateriaal. Een gesprekskaart met voorbeeldvragen, bedoeld voor de begeleider, moet ervoor zorgen dat de tongen loskomen.

Voor sommigen is het wegens bijvoorbeeld ziekte of beperkte mobiliteit niet mogelijk om deel te nemen aan zo’n groepsactiviteit. Voor hen is er het kaartspel ‘Ontmoeting met herinneringen’. Samen met een mantelzorger of familielid komt al spelend de tijd van toen opnieuw tot leven.

In de eerste helft van dit jaar worden beide werkvormen – gespreksdoos en kaartspel – in verschillende regio’s uitgeprobeerd. Op basis van de bevindingen van de deelnemers worden ze nadien herwerkt. Intussen wordt ook onderzocht om het aanbod ruimer te verspreiden.

Het einde van Utopia. Nog tot 17 januari

Het grootse Leuvense stadsfestival Utopia zit er bijna op. Nog tot en met 17 januari kunt u de verschillende tentoonstellingen in het kader van Utopia bezoeken.

In KADOC kunt u nog terecht voor De utopie van een missie. Deze tentoonstelling focust op enkele grote negentiende-eeuwse missieprojecten, waarvan sommige totaal vergeten zijn. U maakt kennis met Pieter Jan De Smet en ‘zijn’ Indianen in Noord-Amerika, Guido Gezelle en zijn vervlogen droom van de Noordpoolmissie, pater Damiaan op Molokaï, de christen dorpen van de scheutisten in China en van de kapucijnen in de islamitische Punjab, de kapelhoeven van de jezuïeten in Congo en de herleving van het benedictijnse ideaal in Brazilië. U kunt de tentoonstelling niet alleen tijdens de komende werkdagen bezoeken, maar ook op zondagnamiddag. En wie niet kan komen, raden we het expoboekje aan.

De utopie van een missie kunt u combineren met de tentoonstelling Op zoek naar Utopia in Museum M. Gezien het grote succes daar kunt u best uw ticket online boeken. Zo bent u er zeker van dat u van de 80 topstukken kunt genieten. En indien u er dan toch bent, kunt u een combiticket nemen om de tentoonstelling Utopia & More in de universiteitsbibliotheek mee te pikken.